Ποια είναι η αποτελεσματικότερη ψυχοθεραπεία για τις κρίσεις πανικού; Η απάντηση εξαρτάται από το ποιος ερωτάται. Αν ερωτάται ο ψυχοθεραπευτής, απαντά εμπιστευόμενος τη φιλοσοφία της σχολής στην οποία σπούδασε. Ο κάθε θεραπευτής έχει την παιδεία του. Και η παιδεία του ενός θεραπευτή δεν είναι ίδια με τη παιδεία του άλλου θεραπευτή. Αν η κατεύθυνση των σπουδών του είναι ψυχαναλυτική είναι πολύ πιθανό να πει ότι η καλύτερη ψυχοθεραπεία για τις κρίσεις πανικού είναι η ψυχαναλυτική. Αν, πάλι, η κατεύθυνση των σπουδών του είναι γνωσιακή είναι πολύ πιθανό να πιστεύει ότι η καλύτερη ψυχοθεραπεία για τις διαταραχές άγχους είναι η γνωσιακή (που είναι και δημοφιλής τα τελευταία χρόνια). Η απάντηση ποικίλει.
Τι θέλουν πραγματικά οι άνθρωποι με κρίσεις πανικού
Αν ερωτάται ο ασθενής, τα πράγματα είναι πιο απλά και πιο ανθρώπινα. Η απάντηση είναι πάντα η ίδια: η καλύτερη ψυχοθεραπεία είναι αυτή
- που θα σταματήσει τις κρίσεις πανικού τώρα ΚΑΙ
- θα σταματήσει το να μην έρθουν νέες κρίσεις πανικού στο μέλλον.
Αυτό θέλει κάθε άνθρωπος που βίωσε τον τρόμο της κρίσης του πανικού. Όλοι οι άνθρωποι θέλουν να γίνουν ΚΑΙ να παραμείνουν καλά. Ποια ψυχοθεραπεία το πετυχαίνει αυτό;
Στην ψυχοθεραπεία ο θεραπευόμενος έχει ανάγκες που θέλει να ικανοποιήσει, ξεχωριστές από τις κρίσεις του πανικού. Ο νέος άνθρωπος με κρίσεις πανικού και ταυτόχρονα χαμηλή αυτοπεποίθηση στις παρέες έχει άλλες ψυχοθεραπευτικές ανάγκες από τον μεγαλύτερο σε ηλικία που, μπορεί να ντρέπεται να ξέρουν οι συγγενείς του ότι υποφέρει από κρίσεις πανικού.
Ο νέος, εξοικειωμένος με το διαδίκτυο, έχει την ευκαιρία να διαπιστώσει ευκολότερα ότι οι κρίσεις πανικού δεν είναι εμπειρία για την οποία πρέπει να ντρέπεται. Ο μεγαλύτερος, ακόμα κι αν διαπιστώσει το ίδιο, ότι δηλαδή δεν πρέπει να ντρέπεται για τις κρίσεις πανικού, ανήκει σε μια γενιά στην οποία οι ψυχολογικές δυσκολίες αποτελούσαν σιωπηρές ντροπές οι οποίες έπρεπε να περιφρουρηθούν μέσα στις οικογένειες, χωρίς να τις μάθουν οι άλλοι άνθρωποι εκτός της οικογένειας. Διώξε τις κρίσεις πανικού και άφησε άθικτη τη χαμηλή αυτοεκτίμηση του νέου και την υψηλή ντροπή του μεγαλυτέρου και η υποτροπή είναι 1,5 χρόνος μακρυά.
Ποια είναι λοιπόν η αποτελεσματική ψυχοθεραπεία για τις κρίσεις πανικού
Με άλλα λόγια, η καλύτερη ψυχοθεραπεία για τις κρίσει πανικού δεν είναι η μία και μοναδική μοναδική μέθοδος που έμαθε ένας θεραπευτής, ο οποίος, σαν άλλος Προκρούστης, έχει μόνο ένα μέσο για όλους ανεξαιρέτως τους ταξιδιώτες. Αν ένας ψυχοθεραπευτής δεν είναι φυλακισμένος οπαδός μιας μόνο θεραπευτικής προσέγγισης, γιατί δεν του έμαθαν δεύτερη, αλλά έχει περισσότερες από μια αξιόπιστες πανεπιστημιακές εκπαιδεύσεις, τότε η απάντηση στο ερώτημα της αποτελεσματικότερης ψυχοθεραπείας για έναν συγκεκριμένο άνθρωπο που υποφέρει αρχίζει και αποκαλύπτεται σιγά-σιγά μέσα στις συνεδρίες. Πώς; Ακούγοντας προσεχτικά τον/την ασθενή που έχει μπροστά του, και επιτρέποντας στον ασθενή να έλξει αυτός/η το θεραπευτικό μοντέλο που θα αφαιρέσει τις κρίσεις πανικού ΚΑΙ θα μειώσει την πιθανότητα της υποτροπής.
Φυσικά, οι ασθενείς δεν είναι ακαδημαϊκοί δάσκαλοι στα ψυχοθεραπευτικές μεθοδολογίες και δεν σου λένε: «θέλω να χρησιμοποιήσεις τη λογικοθυμική θεραπεία για μένα, γιατί με επηρεάζει πολύ η γνώμη των άλλων, αφού όμως σταματήσεις πρώτα τις κρίσεις πανικού με γνωσιακές μεθόδους». Είναι όμως βιωματικοί ειδικοί στις κρίσεις πανικού που παθαίνουν. Τους έκανε η διαταραχή άγχους να γίνουν ειδικοί. Δεν το περίμεναν. Όπως ξέρουμε από την έρευνα, οι περισσότεροι που θα ζητήσουν επαγγελματική βοήθεια το έχουν παλέψει μόνοι τους, περίπου 3 χρόνια πριν την πρώτη συνεδρία.
Ξέρουν, βαθιά μέσα τους, πολύ καλά από πού έρχονται οι κρίσεις πανικού που παθαίνουν και αυτή η άρρητη γνώση υπεισέρχεται, ανεπίγνωστα,
- στα λόγια που λένε,
- στους τόνους της φωνής που χρησιμοποιούν, όταν τα λένε,
- στις παύσεις που κάνουν, πριν απαντήσουν σε μια ερώτηση,
- στις βαθιές εισπνοές που παίρνουν, όταν έχουν απαντήσει σε μια επώδυνη ερώτηση,
- στο που κοιτάνε, όταν σου μιλάνε ή
- στο που κοιτάνε, όταν τους μιλάς εσύ ή
- στο ποιο θέμα εγείρουν για να συζητήσεις μαζί τους.
Σου δείχνουν το δρόμο, χωρίς να λεκτικοποιούν αυτό που έχουν ανάγκη για να γίνουν καλά από τη διαταραχή άγχους. Και αγωνιούν να τους δώσεις να καταλάβουν ότι ένιωσες ποιες είναι οι ψυχικές τους ανάγκες. Όχι ότι απλά κάνεις τα ίδια με κάθε άνθρωπο που υποφέρει από κρίσεις πανικού. Θέλουν λιγάκι να τους πονέσεις σαν ανθρώπους με αξία που βασανίζονται. Με αξία όμως. Όχι ως περιστατικά.
Κρίσεις πανικού σε έναν άνθρωπο-θεραπεία συγκεκριμένα για αυτόν τον άνθρωπο.
Αν όμως ο ψυχοθεραπευτής είναι βέβαιος για τις θεωρητικές βεβαιότητές του, τότε, χάνει όλο αυτό το πλούσιο υλικό του ασθενούς και ξεκινάει τις παρεμβάσεις, αδιαφοροποίητα με τον ίδιο τρόπο:
- ίσως με διαφραγματικές αναπνοές για τις κρίσεις πανικού, ενώ ο δόλιος ο άνθρωπος που κάθεται απέναντί του ουρλιάζει για τις συνθήκες τις εργασίας του ή
- ίσως με το εβδομαδιαίο πρόγραμμα για την καταγραφή των συμπτωμάτων και της έντασής τους για κάθε κρίση πανικού που θα βιώσουν, σε άνθρωπο που έχει και ΔΕΠΥ, εκτός από κρίσεις πανικού, και δεν πρόκειται να ενθουσιαστεί με τη θεραπεία που λαμβάνει, επειδή φαίνεται ψυχρή και χωρίς καμιά ανθρωπιά.
Εν κατακλείδι η αποτελεσματικότερη θεραπεία για τις κρίσεις πανικού είναι αυτή που αναδύεται από τον λόγο του θεραπευόμενου, χωρίς να το γνωρίζει, μιλώντας σε ένα ψυχοθεραπευτή που έχει εκπαιδευτεί να εργάζεται με άνεση με περισσότερες από μια σχολές ψυχοθεραπείας και δεν είναι τυφλός οπαδός καμιάς αποκλειστικά σχολής αλλά αφυπνισμένος σπουδαστής, δια βίου, όλων των θεραπευτικών μεθόδων. Και, ταυτοχρόνως, ευήκοος ακροατής του ψυχικού κόσμου κάθε ενός από τους ασθενείς του που υποφέρουν από κρίσεις πανικού.
Ο ρόλος του ψυχοθεραπευτή είναι να ανακαλύψει για ποια θεραπεία «διψάει» ο θεραπευόμενος και να του την προσφέρει με τον τρόπο που έχει νόημα για τον θεραπευόμενο. Μόνο έτσι οι κρίσεις πανικού φεύγουν και «μπαίνουν στο μουσείο» της προσωπικής ιστορίας του κάθε ανθρώπου. Αλλιώς, περιμένουν στη γωνία την επόμενη ευάλωτη περίοδο στη ζωή του ασθενούς για να ξεκινήσουν πάλι να του «τρώνε την ψυχή».
